theo angelopoulos anısına: ulis'in bakışı

ulis’in bakışı - geçmiş, bugün ve gelecek 

1995 tarihli ulis’in bakışı (ulysses’ gaze), manaki kardeşler'in 1905 yılında çektiği dokumacılar filminden görüntülerle başlar. manaki kardeşler’in büyükannesi despina kameraya doğru bakar, yüzünde hayretten çok yeni bir şeyle karşılaşmanın getirdiği ne yapacağını bilememezlik vardır. ancak, yeni bir şeyle karşılaşan tek kişi yaşlı kadın değildir. yaşlı kadının yüzü de izleyiciler için yepyeni bir şeydir. bu pürüzlü görüntüler ekrandan geçerken, bir ses şöyle sorar “bu ilk film midir?”, “bu ilk bakış mıdır?“ 


bir sonraki sekansta, manaki kardeşler’in dokumacılar filminden daha önce çektiği üç makara film olduğunu öğreniriz. a., yani filmin başrolü olan yönetmen, kendi içinde ve profesyonel hayatında yaşadığı krizleri de yüklenerek yugoslavya'daki savaşın tam ortasında balkanlar’a doğru manaki kardeşler'in 1900'lerin başlarında çektiği filmleri bulmak için bir yolculuğa çıkar. bu üç makara film, balkanlar’da çekilmiş ilk  filmler oldukları için oldukça önemlidirler. a., onları ne pahasına olursa olsun bulmalıdır. a.‘nın yaptığı iki farklı yolculuk vardır aslında. ilki, balkanlar’ı savaşın içindeyken gördüğü; bombalanmış, bitap düşmüş bir saraybosna'ya vardığı yolculuktur. ikincisi ise hem kendiyle hem de sinema tarihiyle, manaki kardeşlerin tarihiyle, balkanlar’ın tarihiyle yüzleştiği yolculuktur.

filmin açılış sekansında, kırk yıllık bir zaman dilimi tek bir mekanda, uyum içinde gösterilir. siyah beyaz başlayan filmde, manaki kardeşlerin büyüğü olan yanaki manaki’yi bir limanda kamerasının başında görürüz. bir anlatıcı da onun, 1954 kışında selanik limanında duran mavi bir gemi gördüğünü ve geminin limandan ayrılışını filme almak istediğini söyler. yanaki 50'lerdeki gibi giyinmişse de yanında duran yardımcısı günümüz kıyafetleri içerisindedir. yanaki, geminin ayrılışını kaydeder ve kalbini tutar, asistanı ölmekte olan yanaki'yi arkasında duran sandalyeye yerleştirir.


ardından asistanı diğer tarafa doğru yürümeye başlar. o zaman a.‘nın varlığını fark ederiz. asistanı, yanaki’nin sürekli kaybolan bu üç makara filmden bahsettiğini a.‘ya söyler. a., sola doğru yürür, asistanı geçer ve yanaki'nin az önce durduğu yere doğru yönelir. ne yanaki ne de kamerası artık orada olmasa da, denizde mavi bir geminin yol almakta olduğunu görürüz. izleyici olarak bizlerin deneyimlediği geçmişin, şimdinin ve geleceğin farklı bölümlerde verildiği doğrusal bir anlatının çok ötesindedir. anlatısal zamanda hem yanaki hem de a. aynı yerdedir, gemi eş zamanlı olarak denizde görünür. buna rağmen ikisinin arasında kırk yıllık bir zaman farkı vardır.



bunun yanı sıra, a. saraybosna'ya kronolojik bir biçimde, düz bir çizgide ilerlemektedir. yine de, eş zamanlı olarak a., yanaki manaki'nin yerine geçtiği alternatif bir çizgide de ilerliyor gibi görünmektedir. basit bir kesme, a.‘yı geçmişe gönderir. bulgaristan'a geçerken üsküp sınırında yetkililer a.‘yı tutuklarken bir şeylerin ters gitmekte olduğunu fark ederiz. polisler, 20'li yıllardan kalma kıyafetler içindedir. savcı, a.‘ya hakkındaki suçlamaları okurken, a.‘nın o an için yanaki olduğunu anlarız. yanaki'nin idamına karar verilir, gözleri bağlanarak dışarı çıkarılır. bir süre sonra a. gözlerindeki bağı çözer ve sınır polisinin karşısıda durmaktadır, az önce olanlar aslında yaşanmamıştır. angelopoulos'un yaptığı kesme, sekansı böler ve gerçek olan ile hayal edilen arasındaki sınırı bulanıklaştırır. bu belirsizlik, izleyiciyi sahneyi sorgulamaya sevk eder. filmi izlemenin ötesinde, şu anda ne gördüğünü merak etmeye, filmin içine dahil olarak edilgenliğin dışına çıkmaya itilir.


anlatıda üzerinde durulması gereken bir başka nokta, parçalanmış lenin heykelinin gösterilişidir. lenin'in kafası, onu taşıyan geminin vinci sayesinde dairesel bir hareketle görülür ve en sonunda diğer parçaların yanına indirilir. bu görüntüyle karşı karşıya kalan karakterler, mantıkla hareket etme kabiliyetlerini bir anlamda yitirirler. oyuncu olmaktan çıkar, izleyici haline gelirler. lenin heykelinin taşındığını gördüğümüz sahnedeyse, bir cenaze imgesi kurulmuştur. gemiye yüklenen heykel, nehir boyunca taşınırken birçok insan nehrin kıyısında toplanır ve gemiyi izler. angelopoulos, çökmüş rejimlerden geriye kalanlarla birlikte değişmekte olan, yabancılaşan bir dünya portresini ortaya koymaktadır. başroldeki a. da bu karmaşık yeni dünyanın içinde yolunu bulmak için oradan oraya savrulmaktadır. yarattığı imgeler haricinde angelopoulos'un kullandığı uzun ve durağan çekimler, manaki kardeşler'in dönemindeki sinemadan izler taşımaktadır. başta gördüğümüz dokumacılar filmine ve ulis’in bakışı’nın geneline bakıldığı zaman bu açık bir şekilde görülebilir.


antonioni, de sica'nın bisiklet hırsızları filmine gönderme yaparak, bu film için “bisikletin artık orada olmadığını” belirtmiştir. bisiklet hırsızları filminde, çalınan bisikleti bulma hedefinin gerçekleşmesi demek çalışmak, para kazanmak ve yaşamak demektir. ulis'in bakışında ise, kaybolan filmlerin bu şekilde belirli bir anlamı yoktur. a. için bu filmleri bulmak daha çok bir yerine getirilmesi gereken verilmiş bir sözdür. 

a. olaylara dahil olmaktan çok onları kaydeder, arşivler. geçmişin, şimdinin ve geleceğin sınırları ya da gerçek olanla hayal edilenin a.'nın zihninde birbirine karıştığı söylenebilir. köstence sekansı'nda bunu görmek mümkündür. a.'nın annesi görüntüye girer ve onu 1945'teki yeni yıl kutlamalarına götürür. a., şimdiki haliyle geçmişteki ailesinin yanına gider. bütün sekans tek uzun bir çekimden oluşmaktadır. kutlamalar esnasında a.'nın amcası komünist polisler tarafından tutuklanır. amca ve polisler sahneden çıkınca vangelis amca, 1948 yılı için iyi dileklerde bulunur. eğlence yeniden başlar, bu sefer haciz memurları gelirler. onlar eşyaları alıp götürürlerken konuklar, 1950 yılı için iyi dileklerde bulunurlar. aile yunanistan'a göç etmeden önce son bir fotoğraf çektirmek ister. herkes kameraya doğru dönmüş, poz vermektedir ve a.'yı da fotoğraf için çağırırlar. kamera, fotoğrafı çekilen aileye yakınlaşırken a. kadraja girer ve poz verir. yeniden bir çocuk olmuştur ve çekim, kameranın onun yüzüne yakınlaşmasıyla biter. 


modern ulysses'in yolculuğu, harap olmuş, yanmış bir saraybosna içinde kimlik ve anlam arayışına işaret eder. benzer şekilde, a. yolculuğunun asıl merkezine vardığında filmlerin de yanmış olduğunu öğrenir. manaki kardeşler, 1900'lerin başında balkanlar’da süren savaşın ortasında filmciliğe başlarlar ve şimdi bir başka savaş onların filmlerinin yok olmasına neden olmuştur. yıkılan heykel, manastır'daki yanmış sinema, saraybosna'da katledilen insanlar ve manaki kardeşler'in yanmış filmleri bugünün terörünü gözler önüne serse de bakışlar arasında kurulan bağ, bir çocuğu hala var olan umudun simgesi haline getirmektedir.
Ad

!f 2017,7,!f 2018,14,akademi ödülleri,1,analiz,20,anthony hopkins,1,belgesel,2,berkay kılıç,8,burak aras,4,christian bale,1,david lynch,1,doğa bekiroğlu,52,duyuru,2,elbi pekcan,3,ethan hawke,1,fanzin,11,festival,6,filmekimi 2016,3,filmekimi 2017,7,filmekimi 2018,15,golden globe,1,guillermo del toro,1,haber,83,ilginç,6,inceleme,147,irem turhan,9,istanbul film festivali,1,javier bardem,1,jennifer lawrence,1,jodie foster,1,kevin spacey,1,kısa film,4,kuzuların sessizliği,1,mark wahlberg,1,mother!,1,murder on the orient express,1,naz ekmekçi,81,nisan altın,56,noviseçki,15,oscar,2,ödül,13,quentin tarantino,1,röportaj,1,seda bayram,19,sundance,2,the shape of water,1,the silence of the lambs,1,video,2,walter lassally,1,yeşilçam,1,zorba the greek,1,
ltr
item
novicinema - bağımsız sinema platformu: theo angelopoulos anısına: ulis'in bakışı
theo angelopoulos anısına: ulis'in bakışı
https://1.bp.blogspot.com/-B6f-wANhIrQ/WKI2BM4WEDI/AAAAAAAAAeM/_5pQmB3Gy4grKDH1zGluCdB5eHCAvBGuACEw/s640/ba%25C5%259F%2Bfoto%25C4%259Fraf.jpg
https://1.bp.blogspot.com/-B6f-wANhIrQ/WKI2BM4WEDI/AAAAAAAAAeM/_5pQmB3Gy4grKDH1zGluCdB5eHCAvBGuACEw/s72-c/ba%25C5%259F%2Bfoto%25C4%259Fraf.jpg
novicinema - bağımsız sinema platformu
http://www.novicinema.com/2017/01/theo-angelopoulos-ansna-ulisin-baks.html
http://www.novicinema.com/
http://www.novicinema.com/
http://www.novicinema.com/2017/01/theo-angelopoulos-ansna-ulisin-baks.html
true
3808060751201340864
UTF-8
tüm gönderiler yüklendi üzgünüz başka yazı bulunamadı. HEPSİ tamamını oku Reply Cancel reply sil yazan: anasayfa SAYFALAR YAZILAR hepsini göster İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR tüm yazılar ARŞİV ARA TÜM YAZILAR eşleşen sonuç bulunamadı. > anasayfa pazar pazartesi salı çarşamba perşembe cuma cumartesi pazar pzrtesi salı çarş perş cuma cmrtesi ocak şubat mart nisan mayıs haziran temmuz ağustos eylül ekim kasım aralık ocak şubat mart nisan mayıs mayıs haz ağust eylül ekim kasım aralık şimdi 1 dakika önce $$1$$ minutes ago 1 saat önce $$1$$ hours ago dün $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago haftalar önce takipçiler takip et THIS CONTENT IS PREMIUM Please share to unlock Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy